Integrale handhaving

Stap 1: Verkenning van het onderwerp

Het is voor gemeenten niet eenvoudig om over de hele linie kwalitatief een goede invulling te geven aan het toezicht- en handhavingsbeleid. Los van het brede en uiteenlopende karakter van de handhavingstaken, vindt de uitvoering ervan plaats in een bijzonder turbulente beleidscontext. Ook de visie op toezicht en handhaving is continu in ontwikkeling. Kortom, het denken over handhaving is duidelijk aan het veranderen.

Daarnaast is het takenpakket van de toezichthouder aan grote en kleine wijzigingen onderhevig. Soms liggen daar wijzigingen in de wet aan ten grondslag maar vaak is er ook sprake van uitbreiding van het takenpakket. Verder vinden veel prioriteiten hun oorsprong in het politieke en maatschappelijke tumult dat kan ontstaan na incidenten op het gebied van externe veiligheid (vuurwerk) kinderbescherming, financiële markten, brandveiligheid enzovoorts. Dergelijke incidenten maken veel maatschappelijke emoties los en hebben een directe gevolgen voor de handhavingsprioriteiten. Zicht en grip houden op al deze wijzigingen is niet eenvoudig, laat staan het concretiseren, prioriteren en periodiek reflecteren op de uitvoering van de taken.

De laatste ontwikkeling die we zien, ligt in het verlengde van al deze ontwikkelingen. Er wordt meer en meer gebruikgemaakt van technische hulpmiddelen en de wetgever introduceert bij tijd en wijle andere instrumenten die zouden moeten bijdragen aan een effectiever handhavingsbeleid. Een belangrijk uitvloeisel van deze ontwikkeling is ook dat de handhaving op diverse deelterreinen als het ware naar elkaar toegroeit.

Resultaten van deze stap zouden kunnen zijn:

  • Een onderzoek naar de wijze waarop de toezicht en handhavingstaken nu in de gemeente zijn georganiseerd.
  • Een analyse van de sterke en zwakke kanten van toezicht en handhaving
  • Een analyse van de mogelijkheden om de toezicht en handhaving te verbeteren zoals
    • Toezicht en handhavingstaken geheel of gedeeltelijk onderbrengen bij Regionale Uitvoeringsdiensten (RUD’s)
    • (Verdere) samenwerking met andere overheidsinstanties
    • Vorming handhavingsteams
    • Verbeteringsmogelijkheden in het vergunningsverleningstraject ten gunste van toezicht en handhaving
    • Beperken van toezichtlast
    • Breed handhaven
    • Verbeteren uitwisseling informatie/ kennisdeling
    • Betrekken van burgers en bedrijven bij toezicht en handhaving

Stap 2: Oriëntatiefase

1. uitvoeren van een haalbaarheidsstudie

Ambtelijk en bestuurlijk wordt nagegaan wat de bereidheid en noodzaak is om tot verbeteringen te komen op het terrein van Toezicht en handhaving.

Vervolgens wordt in ambtelijke samenwerking met intern en extern betrokkenen een haalbaarheidsstudie uitgevoerd waarin de scenario’s om tot verbeteringen te komen, in kaart worden gebracht,. met bijbehorende voor- en nadelen. Voor deze scenario’s zijn in ieder geval van belang:

  • Welke verbeteringen zijn wettelijk verplicht?
  • In hoeverre zijn externe overheidsinstanties bereid tot samenwerking
  • Eventueel standpunt politie/ Openbaar Ministerie
  • Eventueel standpunt betrokken burgers/ bedrijven
  • Welke concrete resultaten moeten op welk moment met deze verbeteringen worden bereikt.

De studie eindigt met een voorstel om bepaalde verbeteringen op het terrein van Toezicht en handhaving door te voeren. Hierbij wordt duidelijk aangegeven welke verbeteringen in ieder geval moeten worden doorgevoerd, om te voldoen aan bestaande en toekomstige wet- en regelgeving.

2. Ambtelijk en eventueel bestuurlijke intentie uitspreken

Afhankelijk van de resultaten van de haalbaarheidsstudie wordt het ambtelijk management en eventueel het politiek-bestuur gevraagd in te stemmen met de denkrichting om tot verbeteringen te komen.

Stap 3: Uitwerkingsfase

1. Het opstellen van het “verbeterplan” om de verbeteringen voor te geven

Nadat ambtelijk en (afhankelijk van de omvang van de voorstellen) eventueel bestuurlijk is ingestemd met de voorgestelde denkrichting om tot verbeteringen te komen, kan gewerkt gaan worden aan een “uitvoeringsplan”. In dit plan komen afhankelijk van de gekozen verbeteringen o.a. de volgende onderwerpen aan de orde.

  • Afbakeningen van taken en bevoegdheden (intern en eventueel extern)
  • Besturingsmodel voor zover er sprake zal zijn van externe samenwerking
  • Tot welke wijzigingen in de organisatiestructuur leidt het doorvoeren van deze verbeteringen.
  • Een implementatieplan (inclusie een communicatieplan)

2. Bestuurlijke besluitvorming

Het ambtelijk management en eventueel het politiek bestuur besluit definitief tot het doorvoeren van de verbeteringen op het terrein van Toezicht en handhaving

Stap 4 Implementatiefase

1. het ontwerpen van de verbeteringen

Deze stap is gericht op het organisatorisch uitwerken van het Verbeterplan.

  • Een detailontwerp van de samenwerking in termen van:
  • Besturing
  • Organisatie- en werkprocessen
  • Omvang en kwaliteit van de formatie
  • Informatievoorziening en automatisering
  • Huisvesting en faciliteiten
  • Financiën
  • Draaiboeken voor de aanpassing van de genoemde aspecten.

2. Implementatie van de verbeteringen

Met deze implementatie worden de verbeteringen daadwerkelijk gerealiseerd.

Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met Martin Edelbroek via mail edelbroek@innogration.nl of telefoon 06 - 49680149.